BIP musi zawierać dwie rzeczy. Pierwsza to obowiązkowe elementy samej strony, opisane w § 10-11 rozporządzenia MSWiA z dnia 18 stycznia 2007 r. w sprawie Biuletynu Informacji Publicznej (logo BIP, dane redakcji, instrukcja, menu przedmiotowe, wyszukiwarka, odnośnik do strony głównej BIP, brak reklam). Druga to informacje publiczne wskazane w art. 8 ust. 3 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, który odsyła do wybranych punktów art. 6 ust. 1. Każda informacja ma mieć metryczkę (art. 8 ust. 6 ustawy), a system musi prowadzić dziennik zmian (§ 16 rozporządzenia). Poniżej znajdziesz pełną listę kontrolną, którą można przejść punkt po punkcie przed kontrolą.
Kto musi prowadzić BIP
Obowiązek wynika z art. 8 ust. 2 w związku z art. 4 ust. 1 i 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej (dalej: UDIP). Obejmuje m.in. organy władzy publicznej, jednostki samorządu terytorialnego i ich urzędy, szkoły i przedszkola publiczne, ośrodki pomocy społecznej, instytucje kultury, spółki z dominującym udziałem Skarbu Państwa lub samorządu, a także inne podmioty wykonujące zadania publiczne lub dysponujące majątkiem publicznym.
BIP można prowadzić w bezpłatnym systemie ministerialnym (SSDIP) albo w innym systemie teleinformatycznym, np. u komercyjnego dostawcy (art. 9 ust. 2 UDIP). Niezależnie od wyboru dane podmiotu trzeba zgłosić na stronę główną BIP (art. 9 ust. 3 UDIP), czyli na gov.pl/web/bip.
Elementy strony wymagane przez rozporządzenie
To część, którą najłatwiej sprawdzić przy kontroli, bo widać ją od razu po wejściu na stronę.
| Element | Podstawa | Na co uważać |
|---|---|---|
| Znak graficzny (logo) BIP w górnej części strony | § 11 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia | Logo z odnośnikiem do strony głównej BIP |
| Odnośnik do strony głównej BIP i do serwisu podmiotu | § 10 rozporządzenia | Stary adres bip.gov.pl zamień na gov.pl/web/bip |
| Dane redakcji i redaktora | § 11 ust. 1 pkt 2 i 3, § 15 rozporządzenia | Aktualne nazwiska i kontakt, nie tylko „sekretariat” |
| Instrukcja korzystania z BIP | § 11 ust. 1 rozporządzenia | Krótko: jak szukać, jak czytać metryczkę, jak złożyć wniosek |
| Menu przedmiotowe | § 11 ust. 1 rozporządzenia | Kategorie odpowiadające informacjom z art. 8 ust. 3 UDIP, nie układ strony szkoły czy urzędu |
| Wyszukiwarka | § 11 ust. 1 rozporządzenia | Powinna znajdować treść, także w załącznikach |
| Brak reklam | § 11 ust. 2 rozporządzenia | Także banerów dostawcy i „polecanych” treści |
| Brak blokady kopiowania i druku | § 7 rozporządzenia | Żadnych zabezpieczonych PDF-ów i skryptów blokujących zaznaczanie |
| Brak niewyjaśnionych skrótów | § 6 rozporządzenia | „ZP”, „CUW”, „GOPS” rozwiń przy pierwszym użyciu |
Informacje, które trzeba opublikować
Art. 8 ust. 3 UDIP nakazuje publikować w BIP informacje z art. 6 ust. 1 pkt 1-3, pkt 4 lit. a tiret drugie, lit. c i d oraz pkt 5, a nie cały katalog z art. 6 ust. 1. To nadal szeroki zakres, więc w praktyce dzieli się go na kategorie menu przedmiotowego.
| Kategoria w menu | Co w niej umieścić | Podstawa |
|---|---|---|
| Polityka i programy | strategie, programy, plany działania | art. 6 ust. 1 pkt 1 UDIP |
| Status prawny i organizacja | statut, regulamin organizacyjny, struktura, organy i osoby je tworzące, przedmiot działalności | art. 6 ust. 1 pkt 2 UDIP |
| Majątek | informacja o majątku podmiotu | art. 6 ust. 1 pkt 2 UDIP |
| Zasady działania | tryb działania, sposób załatwiania spraw, prowadzone rejestry i ewidencje | art. 6 ust. 1 pkt 3 UDIP |
| Kontrole | dokumentacja przebiegu i efektów kontroli, wystąpienia, protokoły | art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a tiret drugie UDIP |
| Majątek publiczny i finanse | budżet lub plan finansowy, dług, sprawozdania | art. 6 ust. 1 pkt 5 UDIP |
| Informacje nieudostępnione w BIP | jak uzyskać informację na wniosek | art. 8 ust. 4, art. 10 ust. 1 UDIP |
Do tego dochodzą publikacje wymagane przez inne ustawy. W gminie i powiecie są to m.in. transmisje i nagrania sesji (art. 20 ust. 1b ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym), imienne wykazy głosowań radnych (art. 14 ust. 4 tej ustawy), interpelacje i zapytania (art. 24 ust. 7), oświadczenia majątkowe (art. 24i ust. 3), informacje z art. 37 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych i raport o stanie gminy (art. 28aa usg). W szkołach i przedszkolach dochodzą m.in. standardy ochrony małoletnich, opisane w osobnym poradniku BIP w szkole i przedszkolu.
Inne częste publikacje, zależnie od typu jednostki:
- ogłoszenia o naborach na wolne stanowiska urzędnicze z terminem na dokumenty nie krótszym niż 10 dni, listy kandydatów spełniających wymagania formalne i wyniki naborów publikowane przez co najmniej 3 miesiące (art. 13-15 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o pracownikach samorządowych),
- petycje i coroczna informacja zbiorcza o petycjach do 30 czerwca (ustawa z dnia 11 lipca 2014 r. o petycjach),
- informacja o procedurze zgłoszeń wewnętrznych, jeśli jednostka zatrudnia co najmniej 50 osób (ustawa z dnia 14 czerwca 2024 r. o ochronie sygnalistów),
- adres do e-Doręczeń, obowiązkowy od 1 stycznia 2025 r. (publikacja w BIP to dobra praktyka),
- klauzule informacyjne RODO.
Każda informacja: metryczka i rejestr zmian
Samo opublikowanie dokumentu nie wystarcza. Art. 8 ust. 6 UDIP wymaga, aby przy każdej informacji było widać, kto ją udostępnia, kto ją wytworzył lub odpowiada za treść, kto ją wprowadził, kiedy ją wytworzono i udostępniono, oraz żeby dało się ustalić rzeczywisty czas udostępnienia. To najczęstszy brak wykazywany przez NIK: w kontroli 16 jednostek samorządu z 2023 r. braki w metryczkach miało 15 z nich. Szczegóły w poradniku Metryczka w BIP.
Rozporządzenie dodaje automatyczny dziennik zmian, który rejestruje także próby nieuprawnionych zmian (§ 16). Opisujemy go w tekście Rejestr zmian w BIP.
Wymagania techniczne i bezpieczeństwa
Tej części mieszkaniec nie widzi, ale kontrola może zapytać o dokumenty i procedury.
- Redaktorzy są wyznaczeni imiennie i logują się z uwierzytelnieniem (§ 15 rozporządzenia).
- Dane są zabezpieczone przed zniszczeniem lub zmianą przez osoby nieuprawnione (§ 17).
- Kopia bezpieczeństwa powstaje na odrębnym nośniku najpóźniej następnego dnia po zmianie (§ 18).
- System jest chroniony przed spowalnianiem i blokowaniem dostępu (§ 19).
- BIP działa całodobowo, a po awarii niedostępność nie może przekroczyć 24 godzin (§ 20-21).
Jeśli BIP prowadzi zewnętrzny dostawca, te obowiązki warto zapisać w umowie razem z umową powierzenia przetwarzania danych (art. 28 RODO). Więcej o tym, jak sprawdzić dostawcę, w tekście Jak kupić BIP i na stronie Bezpieczeństwo.
Dostępność cyfrowa i deklaracja dostępności
BIP to strona internetowa podmiotu publicznego, więc obejmuje go ustawa z dnia 4 kwietnia 2019 r. o dostępności cyfrowej stron internetowych i aplikacji mobilnych podmiotów publicznych. Standardem jest WCAG 2.1 na poziomie AA (załącznik do ustawy). Trzeba też opublikować deklarację dostępności (art. 10 ustawy) i przeglądać ją oraz aktualizować do 31 marca każdego roku (art. 11). W monitoringu Ministra Cyfryzacji z 2025 r. żadna ze 100 sprawdzonych stron nie była w pełni zgodna, więc to obszar, w którym prawie każdy ma coś do poprawy. Szczegóły: Deklaracja dostępności w BIP.
Praktyczne minimum:
- treść w HTML, a nie tylko w skanie,
- PDF z warstwą tekstową, opisane obrazy, opisowe linki zamiast „kliknij tutaj”,
- poprawne nagłówki i unikalne tytuły podstron (w monitoringu 2024 r. błąd tytułu strony miało 90% serwisów),
- obsługa klawiatury i wersja mobilna.
Lista kontrolna przed kontrolą
Przejdź po kolei i zaznacz, co jest gotowe.
Strona
- Logo BIP z odnośnikiem do gov.pl/web/bip
- Odnośnik do strony internetowej jednostki
- Dane redakcji i redaktora, aktualne
- Instrukcja korzystania z BIP
- Menu przedmiotowe obejmujące informacje z art. 8 ust. 3 UDIP
- Działająca wyszukiwarka
- Brak reklam, brak blokady kopiowania i druku
- Strona o informacjach nieudostępnionych w BIP i trybie wnioskowym
- Aktualna deklaracja dostępności (przegląd do 31 marca)
- Aktualna karta podmiotu na gov.pl/web/bip
Treść
- Statut lub regulamin organizacyjny, struktura, kierownictwo
- Budżet lub plan finansowy, sprawozdania
- Wyniki kontroli zewnętrznych
- Nabory i ich wyniki
- Publikacje z ustaw szczególnych właściwych dla jednostki
- Metryczka przy każdej informacji i załączniku
- Brak danych osobowych wykraczających poza obowiązek publikacji
Organizacja i technika
- Zarządzenie kierownika w sprawie BIP: osoby odpowiedzialne za przekazywanie danych na stronę główną BIP i za zmiany treści (§ 15 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia), administrator strony i jego zastępca (wzór zarządzenia)
- Imiennie wyznaczeni redaktorzy, osobne konta, bez wspólnego loginu „admin”
- Upoważnienia redaktorów do przetwarzania danych osobowych (art. 29 RODO)
- Dziennik zmian przeglądany w każdy dzień powszedni, a z każdego przeglądu notatka (§ 16 ust. 3)
- Rejestr wniosków o informację publiczną z datą wpływu i odpowiedzi, termin 14 dni (art. 13 ust. 1 UDIP)
- Terminowość publikacji: na próbce informacji porównany czas wytworzenia z czasem udostępnienia
- Koordynator do spraw dostępności w organie władzy publicznej, z danymi w BIP (art. 14 ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o zapewnianiu dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami), i raport o stanie zapewniania dostępności opublikowany w BIP (art. 11 tej ustawy, co 4 lata do 31 marca)
- Codzienna kopia na odrębnym nośniku i protokół ostatniego testu odtworzenia
- Umowa z dostawcą: działanie całą dobę, czas przywrócenia, umowa powierzenia
Kto może o te dokumenty zapytać i jak przebiega kontrola, opisujemy w tekście Kontrola BIP.
Najczęstsze braki
Z kontroli NIK, monitoringu dostępności i decyzji UODO powtarzają się te same problemy: metryczki uzupełniane ręcznie albo wcale, skany bez tekstu, nieaktualna deklaracja dostępności, nieusunięte po terminie oświadczenia majątkowe, dane osobowe w petycjach i protokołach, brak umowy powierzenia z dostawcą. Większość z nich nie wynika ze złej woli, tylko z narzędzia, które zostawia wszystko pamięci redaktora. Dlatego przy wyborze systemu warto sprawdzić, które z tych wymogów system pilnuje sam. W Polskim BIP struktura menu, metryczka i rejestr zmian są wbudowane w szablon, co możesz sprawdzić w demo BIP. Pełne zestawienie przepisów znajdziesz na stronie Zgodność z prawem, a gotowe menu dla poszczególnych typów jednostek na stronach dla gmin, szkół i innych jednostek.
Źródła
- Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, t.j. Dz.U. 2022 poz. 902 (ISAP, PDF)
- Rozporządzenie MSWiA z dnia 18 stycznia 2007 r. w sprawie Biuletynu Informacji Publicznej (SSDIP)
- Strona główna Biuletynu Informacji Publicznej (gov.pl)
- NIK: Dostęp do informacji publicznej w samorządach jeszcze nieidealny
- Monitoring dostępności cyfrowej 2024 r. (Ministerstwo Cyfryzacji)
- Publikowanie deklaracji dostępności (Ministerstwo Cyfryzacji)