Redaktora BIP wyznacza kierownik jednostki. § 15 ust. 1 rozporządzenia MSWiA z dnia 18 stycznia 2007 r. w sprawie Biuletynu Informacji Publicznej wymaga wskazania osób odpowiedzialnych za zmiany treści na stronie podmiotowej BIP i za dane przekazywane na stronę główną BIP. Administrator strony nadzoruje konta redaktorów (§ 15 ust. 2) i kontroluje dziennik zmian w każdy dzień powszedni (§ 16 ust. 3).
Kto jest kim w BIP
Przepisy posługują się kilkoma rolami, które w małej jednostce łączy jedna osoba, a w urzędzie gminy kilka.
| Rola | Podstawa | Zadanie |
|---|---|---|
| Kierownik jednostki | § 15 ust. 1 rozporządzenia | wyznacza osoby odpowiedzialne, odpowiada za BIP jako całość |
| Redaktor | § 15 ust. 1 pkt 2 | wprowadza i zmienia treści na stronie podmiotowej BIP |
| Osoba od strony głównej BIP | § 15 ust. 1 pkt 1, § 12 | przekazuje dane podmiotu na stronę główną BIP i zgłasza ich zmiany |
| Administrator strony podmiotowej | § 15 ust. 2, § 16 ust. 3 | nadzoruje identyfikację i autoryzację redaktorów, kontroluje dziennik zmian |
| Osoba redagująca w danych redakcji | § 11 ust. 1 pkt 2 i 3 | jej imię i nazwisko, telefon, faks i e-mail są na stronie BIP |
| Autor informacji | art. 8 ust. 6 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej | wytworzył informację lub odpowiada za jej treść, figuruje w metryczce |
Rozróżnienie autora i redaktora jest ważne dla metryczki. Ustawa o dostępie do informacji publicznej (dalej: UDIP) wymaga podania zarówno osoby, która wytworzyła informację lub odpowiada za jej treść, jak i osoby, która wprowadziła ją do BIP (art. 8 ust. 6). Pracownik sekretariatu, który publikuje zarządzenie wójta, jest redaktorem, a nie autorem. Szczegóły w tekście Metryczka w BIP.
Obowiązki redaktora
Rozporządzenie nie zawiera listy obowiązków redaktora, ale wynikają one z przepisów o tym, jak ma wyglądać publikacja:
- Publikuje informacje z art. 8 ust. 3 UDIP we właściwych kategoriach menu przedmiotowego. Pełną listę znajdziesz w tekście Co musi zawierać BIP.
- Uzupełnia metryczkę: autor, osoba wprowadzająca, czas wytworzenia i udostępnienia (art. 8 ust. 6 UDIP).
- Nie używa niewyjaśnionych skrótów, poza powszechnie przyjętymi i zrozumiałymi (§ 6 rozporządzenia). „ZFŚS” czy „WPF” w tytule wymagają rozwinięcia.
- Dba o jakość i otwartość treści: bez wątpliwości co do zawartości i bez blokady druku i kopiowania (§ 7 ust. 2 rozporządzenia). W praktyce to tekst zamiast skanu, zob. Skan bez warstwy tekstowej i Dostępny PDF w BIP.
- Anonimizuje dane i opisuje każde wyłączenie jawności: zakres, podstawa prawna, osoba (art. 8 ust. 5 UDIP). Zobacz Anonimizacja dokumentów w BIP.
- Pilnuje terminów zdjęcia danych, np. oświadczeń majątkowych po 6 latach (art. 24h ust. 6 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym).
- Nie kasuje, tylko archiwizuje nieaktualne treści, żeby zachować adres i historię.
Obowiązki administratora strony
Administrator strony podmiotowej to rola techniczno-organizacyjna. Nie musi być informatykiem, jeśli system prowadzi dostawca, ale musi wiedzieć, na co patrzeć.
- Konta i uprawnienia. Redaktorzy mają dostęp do modułu administracyjnego przez mechanizmy identyfikacji i autoryzacji nadzorowane przez administratora (§ 15 ust. 2). Oznacza to imienne konta, bez wspólnego loginu „bip”, i szybkie odbieranie dostępu osobom, które odchodzą.
- Dziennik zmian. System automatycznie zapisuje zmiany i próby nieuprawnionych zmian (§ 16 ust. 1 i 2), a administrator kontroluje go w każdy dzień powszedni (§ 16 ust. 3). Warto odnotować każdy przegląd, nawet krótkim „bez uwag”. Więcej w tekście Rejestr zmian w BIP.
- Kopie bezpieczeństwa. Dane BIP kopiuje się na odrębne nośniki nie później niż dobę po zmianie (§ 18). Jeśli robi to dostawca, administrator powinien znać zasady i wynik ostatniego testu odtworzenia.
- Ciągłość działania. Jednostka zapewnia ciągłość dostępu do swojej strony BIP (§ 20 ust. 2), a po awarii niedostępność nie powinna przekraczać 24 godzin (§ 21 ust. 2). Administrator wie, kogo zawiadomić i jak sprawdzić czas przywrócenia.
- Bezpieczeństwo. Ochrona przed zniszczeniem lub modyfikacją przez osoby nieuprawnione (§ 17) i przed blokowaniem dostępu (§ 19) to zadanie systemu, ale administrator reaguje na sygnały: nieznane konto, zmiany w nocy, serię nieudanych logowań.
Zarządzenie w sprawie BIP
Najprościej uporządkować role jednym zarządzeniem kierownika. Powinno wskazywać:
- redaktorów, z zakresem kategorii, które publikują,
- osobę odpowiedzialną za dane na stronie głównej BIP (gov.pl/web/bip),
- administratora strony podmiotowej i jego zastępcę,
- obowiązek codziennej kontroli dziennika zmian i sposób jej odnotowania,
- zasady anonimizacji i zatwierdzania publikacji,
- termin publikacji informacji od ich wytworzenia,
- postępowanie przy awarii i podejrzeniu incydentu.
Gotowy tekst do dostosowania: wzór zarządzenia w sprawie BIP. Zarządzenie aktualizuj przy każdej zmianie kadrowej. Na kontroli częstym zarzutem jest dokument wskazujący osoby, które już nie pracują, zob. Kontrola BIP.
Upoważnienia i dane osobowe
Redaktor przetwarza dane osobowe z publikowanych dokumentów, więc potrzebuje upoważnienia administratora danych (art. 29 RODO). Administrator danych ma też zapewnić, że osoby z dostępem do danych przetwarzają je wyłącznie na jego polecenie (art. 32 ust. 4 RODO). W praktyce: upoważnienie, krótkie szkolenie z anonimizacji i dostęp tylko do potrzebnych kategorii.
Redaktor BIP a cyberbezpieczeństwo
Od 3 kwietnia 2026 r. wiele jednostek publicznych prowadzących BIP podlega ustawie z dnia 5 lipca 2018 r. o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa jako podmioty ważne albo kluczowe. Redaktor nie staje się z tego powodu specjalistą od bezpieczeństwa, ale dwie rzeczy warto wiedzieć:
- osoba, która ma realizować zadania z art. 8 (system zarządzania bezpieczeństwem informacji) lub art. 11 (obsługa incydentów) tej ustawy, przed ich rozpoczęciem przedstawia informację z Krajowego Rejestru Karnego o niekaralności za przestępstwa przeciwko ochronie informacji (art. 8f ust. 1). Dotyczy to administratora BIP, jeśli powierzono mu takie zadania,
- nieuprawniona zmiana w BIP może być incydentem, który trzeba zgłosić w krótkim terminie. Redaktor, który zauważy coś dziwnego, mówi o tym administratorowi od razu, a nie po urlopie.
Szczegóły w tekście KSC a BIP.
Lista kontrolna ról w BIP
- Jest aktualne zarządzenie wskazujące redaktorów, administratora i zastępcę (§ 15)
- Wskazana osoba od danych na stronie głównej BIP
- Każdy redaktor ma imienne konto i upoważnienie (art. 29 RODO)
- Konta osób, które odeszły, są wyłączone
- Dane redakcji i osoby redagującej na stronie BIP są aktualne (§ 11 ust. 1 pkt 2 i 3)
- Dziennik zmian kontrolowany w każdy dzień powszedni i odnotowany (§ 16 ust. 3)
- Administrator zna zasady kopii (§ 18) i czas przywrócenia po awarii (§ 21)
- Redaktorzy znają zasady anonimizacji i adnotacji z art. 8 ust. 5 UDIP
- Jest zastępstwo na czas urlopu redaktora
Jak pomaga Polski BIP
W Polskim BIP każdy redaktor ma imienne konto z logowaniem dwuskładnikowym, a role redaktora, zatwierdzającego i administratora ustawiasz w panelu. Metryczka uzupełnia się z konta redaktora, czas udostępnienia pochodzi z serwera, a dziennik zmian działa automatycznie i wysyła administratorowi codzienne podsumowanie. Kreatory publikacji („Dodaj uchwałę”, „Dodaj nabór”) prowadzą redaktora przez wymagane pola. Więcej na stronach Funkcje i Bezpieczeństwo.
Źródła
- Rozporządzenie MSWiA z dnia 18 stycznia 2007 r. w sprawie Biuletynu Informacji Publicznej, Dz.U. 2007 nr 10 poz. 68 (ISAP)
- Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, t.j. Dz.U. 2022 poz. 902 (ISAP, PDF)
- Nowelizacja ustawy o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa, Dz.U. 2026 poz. 252 (ISAP)
- Strona główna Biuletynu Informacji Publicznej (gov.pl)
- UODO: poradniki i informacje o RODO