Raport o stanie gminy wójt przedstawia radzie co roku do 31 maja (art. 28aa ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym). Raport podsumowuje poprzedni rok: polityki, programy, strategie, uchwały rady i budżet obywatelski. Ustawa nie wskazuje wprost BIP, ale raport to informacja o stanie samorządu, którą art. 8 ust. 3 ustawy o dostępie do informacji publicznej każe udostępniać w BIP.
Poniżej opisujemy, co zawiera raport, jak przebiega debata i wotum zaufania oraz jakie dokumenty powinny znaleźć się w BIP przed sesją i po niej.
Podstawa prawna raportu o stanie gminy
Raport reguluje art. 28aa ustawy o samorządzie gminnym (dalej: usg):
- Termin: co roku do 31 maja (ust. 1).
- Zakres: „podsumowanie działalności wójta w roku poprzednim, w szczególności realizację polityk, programów i strategii, uchwał rady gminy i budżetu obywatelskiego” (ust. 2).
- Szczegóły: rada może określić w drodze uchwały szczegółowe wymogi dotyczące raportu (ust. 3). Jeśli Twoja rada taką uchwałę podjęła, raport musi ją spełniać.
- Sesja: rada rozpatruje raport na sesji, na której podejmuje uchwałę w sprawie absolutorium, w pierwszej kolejności, i przeprowadza nad nim debatę (ust. 4).
Obowiązek publikacji w BIP wynika z ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (dalej: UDIP). Art. 8 ust. 3 obejmuje informacje z art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. d, czyli „informacja o stanie państwa, samorządów i ich jednostek organizacyjnych”. Raport o stanie gminy jest dokładnie taką informacją. Do tego art. 11b usg: działalność organów gminy jest jawna.
Podobny raport przedstawiają zarząd powiatu i zarząd województwa, na podstawie ustaw o samorządzie powiatowym i o samorządzie województwa. Terminy i progi podpisów mogą się różnić, dlatego tu opisujemy tylko gminę.
Kalendarz: od raportu do wotum zaufania
| Etap | Termin | Przepis |
|---|---|---|
| Wójt przedstawia raport radzie | do 31 maja | art. 28aa ust. 1 usg |
| Mieszkańcy składają zgłoszenia do debaty | najpóźniej dzień przed sesją | art. 28aa ust. 8 usg |
| Debata nad raportem na sesji absolutoryjnej | przed głosowaniem nad absolutorium | art. 28aa ust. 4 usg |
| Głosowanie nad wotum zaufania | po debacie | art. 28aa ust. 9 usg |
| Uchwała w sprawie absolutorium | do 30 czerwca | art. 271 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych |
Absolutorium i raport spotykają się na jednej sesji, więc kategoria „Raport o stanie gminy” w BIP dobrze sąsiaduje z kategorią budżetową. Pełny kalendarz finansowy opisujemy w tekście Budżet gminy w BIP.
Debata z udziałem mieszkańców
W debacie nad raportem ustawa daje mieszkańcom prawo głosu na szczególnych zasadach:
- radni zabierają głos bez ograniczeń czasowych (ust. 5),
- mieszkańcy mogą zabierać głos (ust. 6),
- mieszkaniec składa do przewodniczącego rady pisemne zgłoszenie poparte podpisami co najmniej 20 osób w gminie do 20 000 mieszkańców albo 50 osób w gminie większej (ust. 7),
- zgłoszenie składa się najpóźniej w dniu poprzedzającym sesję, a mieszkańcy zabierają głos w kolejności zgłoszeń; liczba mówców to 15, chyba że rada ją zwiększy (ust. 8).
Z tego wynika praktyczny wniosek: raport musi być w BIP z wyprzedzeniem. Mieszkaniec, który chce się zgłosić, potrzebuje czasu, żeby raport przeczytać i zebrać podpisy. Opublikuj raport tego samego dnia, w którym trafia do rady, a obok informację o sesji i zasadach zgłoszeń.
Wotum zaufania
Po debacie rada głosuje nad udzieleniem wójtowi wotum zaufania. Uchwałę podejmuje bezwzględną większością głosów ustawowego składu rady. Niepodjęcie uchwały oznacza nieudzielenie wotum zaufania (ust. 9). Jeśli wójt nie uzyska wotum zaufania w dwóch kolejnych latach, rada może podjąć uchwałę o przeprowadzeniu referendum w sprawie jego odwołania (ust. 10).
Głosowanie jest jawne, więc imienny wykaz głosowań trafia do BIP niezwłocznie (art. 14 ust. 4 usg). Szczegóły w tekście Imienne wykazy głosowań w BIP.
Co opublikować w BIP
Przed sesją:
- raport o stanie gminy za poprzedni rok, z datą przedstawienia radzie,
- uchwałę rady w sprawie szczegółowych wymogów raportu, jeśli ją podjęto (art. 28aa ust. 3 usg),
- informację o terminie sesji i zasadach zgłoszeń mieszkańców, z wzorem zgłoszenia i listy podpisów.
Po sesji:
- uchwałę w sprawie wotum zaufania i uchwałę w sprawie absolutorium,
- imienne wykazy głosowań,
- nagranie obrad, które i tak musi trafić do BIP (art. 20 ust. 1b usg), zobacz Nagrania sesji rady w BIP,
- protokół sesji, gdy zostanie przyjęty.
Zgłoszeń mieszkańców z listami podpisów nie publikuj. To dane osobowe osób, które nie pełnią funkcji publicznych. W komunikacie z 25 maja 2026 r. Prezes UODO poinformował o karze w sprawie Myślenic za opublikowanie niezanonimizowanej petycji z danymi 749 osób. Wystarczy informacja, kto zabrał głos w debacie, wynikająca z nagrania i protokołu. Więcej w tekście Anonimizacja dokumentów w BIP.
Raport dostępny dla każdego
Raport o stanie gminy to często kilkadziesiąt stron z wykresami, mapami i tabelami, przygotowanych w programie graficznym. Taki plik bywa najmniej dostępnym dokumentem w całym BIP. Strony gminy podlegają ustawie z dnia 4 kwietnia 2019 r. o dostępności cyfrowej stron internetowych i aplikacji mobilnych podmiotów publicznych, a jej standardem jest WCAG 2.1 AA.
- Publikuj raport jako tekst w BIP albo jako PDF z warstwą tekstową, nagłówkami i kolejnością czytania.
- Każdy wykres opisz zdaniem z najważniejszą liczbą, a dane podaj też w tabeli.
- Tabele z danymi warto udostępnić jako arkusz (CSV lub XLSX).
- Dodaj krótkie streszczenie na stronie BIP: najważniejsze liczby i wnioski.
Jak przygotować plik, opisujemy w tekście Dostępny PDF w BIP.
Lista kontrolna
- Raport jest w BIP w dniu przedstawienia radzie, najpóźniej 31 maja.
- Raport spełnia uchwałę rady o szczegółowych wymogach, jeśli rada ją podjęła.
- W BIP jest informacja o sesji i zasadach zgłoszeń mieszkańców, z wzorem zgłoszenia.
- Listy podpisów pod zgłoszeniami nie są publikowane.
- Po sesji w BIP są: uchwała o wotum zaufania, uchwała o absolutorium, imienne wykazy głosowań, nagranie.
- Raport ma warstwę tekstową, opisane wykresy i tabele z danymi.
- Raporty z poprzednich lat są w archiwum pod stałymi adresami.
Wszystkie obowiązki gminy zebraliśmy na stronie BIP dla gminy.
Jak pomaga Polski BIP
Menu przedmiotowe gminy ma kategorię na raport o stanie gminy, a każda publikacja dostaje metryczkę z czasem udostępnienia z serwera. Przy wgraniu raportu system ostrzega, gdy PDF nie ma warstwy tekstowej, a kontrola dostępności zwraca uwagę na obrazy bez opisu. Raporty z poprzednich lat zostają w archiwum pod tym samym adresem. Przypomnienie o terminie raportu w kalendarzu obowiązków jest w przygotowaniu.
Źródła
- Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, t.j. Dz.U. 2024 poz. 1465 (ISAP)
- Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, t.j. Dz.U. 2022 poz. 902 (ISAP)
- Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, t.j. Dz.U. 2025 poz. 1483 (ISAP)
- Ustawa z dnia 4 kwietnia 2019 r. o dostępności cyfrowej stron internetowych i aplikacji mobilnych podmiotów publicznych (ELI, Dz.U. 2019 poz. 848)