Gdzie trzeba opublikować standardy ochrony małoletnich?

Art. 22c ust. 7 ustawy z dnia 13 maja 2016 r. o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym i ochronie małoletnich nakazuje udostępnić standardy na stronie internetowej podmiotu oraz wywiesić je w widocznym miejscu w lokalu, w wersji zupełnej oraz skróconej, przeznaczonej dla małoletnich. Przepis nie wymienia BIP, ale publikacja w BIP pomaga, zwłaszcza gdy jednostka nie ma osobnej strony albo gdy strona i BIP są w różnych systemach.

Jak często trzeba sprawdzać standardy ochrony małoletnich?

Co najmniej raz na dwa lata. Art. 22c ust. 6 ustawy z dnia 13 maja 2016 r. o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym i ochronie małoletnich wymaga oceny standardów pod kątem aktualnych potrzeb i zgodności z przepisami, a wnioski z oceny trzeba pisemnie udokumentować. Po zmianie standardów zaktualizuj obie wersje na stronie internetowej i w lokalu.

Standardy ochrony małoletnich: publikacja na stronie i w BIP

Standardy ochrony małoletnich udostępniasz na stronie internetowej jednostki i wywieszasz w widocznym miejscu w lokalu, w dwóch wersjach: zupełnej i skróconej, przeznaczonej dla dzieci (art. 22c ust. 7 ustawy z dnia 13 maja 2016 r. o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym i ochronie małoletnich). Obowiązek obejmuje m.in. szkoły, przedszkola, domy kultury i placówki medyczne (art. 22b). Przepis nie wymienia BIP, ale BIP jest dobrym miejscem na pełną wersję.

Kto musi mieć standardy ochrony małoletnich

Obowiązek wprowadzenia standardów obowiązuje od 15 lutego 2024 r. Według art. 22b ustawy z dnia 13 maja 2016 r. o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym i ochronie małoletnich (dalej: ustawa o ochronie małoletnich) standardy wprowadza:

organ zarządzający jednostką systemu oświaty z art. 2 pkt 1-8 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe, czyli m.in. przedszkolem i szkołą, a także inną placówką oświatową, opiekuńczą, wychowawczą, resocjalizacyjną, religijną, artystyczną, medyczną, rekreacyjną, sportową lub związaną z rozwijaniem zainteresowań, do której uczęszczają albo w której przebywają lub mogą przebywać małoletni;
organizator działalności oświatowej, opiekuńczej, wychowawczej, resocjalizacyjnej, religijnej, artystycznej, medycznej, rekreacyjnej, sportowej lub związanej z rozwijaniem zainteresowań przez małoletnich.

W jednostkach publicznych to w praktyce: szkoły i przedszkola, domy kultury i biblioteki prowadzące zajęcia dla dzieci, ośrodki sportu, a także podmioty lecznicze, do których trafiają pacjenci poniżej 18 lat. Jeśli Twoja jednostka organizuje dla dzieci zajęcia, warsztaty albo półkolonie, sprawdź, czy nie mieści się w drugim punkcie, nawet gdy dzieci nie są jej głównymi odbiorcami.

Co muszą zawierać standardy

Art. 22c ust. 1 ustawy o ochronie małoletnich wymienia elementy obowiązkowe, które dostosowujesz do charakteru placówki:

zasady bezpiecznych relacji między małoletnim a personelem, w szczególności zachowania niedozwolone,
zasady i procedurę interwencji przy podejrzeniu krzywdzenia,
procedury i osoby odpowiedzialne za zawiadomienia o podejrzeniu przestępstwa, zawiadamianie sądu opiekuńczego i, jeśli placówka ma takie uprawnienia, wszczynanie procedury „Niebieskie Karty”,
zasady przeglądu i aktualizacji standardów,
zakres kompetencji osoby odpowiedzialnej za przygotowanie personelu do stosowania standardów i sposób dokumentowania szkoleń,
zasady udostępniania standardów rodzicom, opiekunom i małoletnim,
osoby odpowiedzialne za przyjmowanie zgłoszeń o zdarzeniach zagrażających małoletniemu i udzielanie wsparcia,
sposób dokumentowania i przechowywania zgłoszonych incydentów.

W placówce lub miejscu prowadzonej działalności standardy określają także (art. 22c ust. 2): wymogi bezpiecznych relacji między małoletnimi, zasady korzystania z urządzeń z dostępem do internetu, procedury ochrony przed szkodliwymi treściami i zagrożeniami w sieci oraz zasady planu wsparcia małoletniego po ujawnieniu krzywdzenia.

Standardy uwzględniają sytuację dzieci niepełnosprawnych i dzieci ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi (art. 22c ust. 4) i mają być zrozumiałe dla małoletnich (art. 22c ust. 5).

Wersja zupełna i skrócona

Art. 22c ust. 7 wymaga dwóch wersji:

Wersja	Dla kogo	Co zawiera	Gdzie
Zupełna	personel, rodzice, opiekunowie, kontrolujący	pełny dokument przyjęty przez dyrektora lub kierownika	strona internetowa i widoczne miejsce w lokalu
Skrócona	dzieci i młodzież	informacje istotne dla małoletnich: jak się zachowujemy, do kogo możesz przyjść, co się stanie po zgłoszeniu	strona internetowa i widoczne miejsce w lokalu

Wersja skrócona to nie streszczenie zarządzenia. Ma być napisana tak, żeby zrozumiało ją dziecko w wieku uczniów danej placówki. Dla przedszkola to kilka prostych zdań, czasem z ilustracjami. Dla liceum może to być jedna strona z konkretnymi danymi kontaktowymi.

Strona internetowa czy BIP

Przepis mówi o „swojej stronie internetowej”. Rodzic szuka standardów najpierw na stronie szkoły czy domu kultury, dlatego tam powinny być łatwo dostępne. BIP i tak warto wykorzystać:

Gdy jednostka nie ma osobnej strony. Małe przedszkole czy filia biblioteki często ma tylko BIP. Wtedy standardy publikujesz w BIP.
Gdy strona i BIP są w różnych systemach. Opublikuj pełną wersję w BIP, z metryczką i rejestrem zmian, a na stronie umieść obie wersje albo wyraźny odnośnik do nich. Nie utrzymuj dwóch różnych tekstów, bo po aktualizacji jeden z nich zostanie stary.
Dla udokumentowania aktualizacji. Metryczka pokazuje, kto i kiedy przyjął dokument, a rejestr zmian, kiedy go zmieniono. To przydaje się przy ocenie standardów co najmniej raz na dwa lata (art. 22c ust. 6), której wnioski trzeba pisemnie udokumentować.

Standardy opisują, jak działa placówka, więc można je też uznać za informację o zasadach funkcjonowania podmiotu, którą ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej każe udostępniać w BIP (art. 8 ust. 3 w związku z art. 6 ust. 1 pkt 3). Więcej o obowiązkach szkół w tekście BIP w szkole: obowiązki, a o przedszkolach w tekście BIP przedszkola.

Dostępność standardów

Obie wersje mają trafić do dzieci, rodziców i opiekunów, także tych, którzy korzystają z czytnika ekranu albo powiększenia. Strona internetowa i BIP jednostki publicznej muszą spełniać WCAG 2.1 AA (ustawa z dnia 4 kwietnia 2019 r. o dostępności cyfrowej stron internetowych i aplikacji mobilnych podmiotów publicznych). W praktyce:

opublikuj treść w HTML, a PDF dołącz jako załącznik z warstwą tekstową i strukturą nagłówków,
nie publikuj samego skanu podpisanego zarządzenia; zobacz Skan bez warstwy tekstowej i Dostępny PDF w BIP,
ilustracje w wersji skróconej opisz tekstem alternatywnym,
podaj dane kontaktowe osoby, do której dziecko może się zgłosić, tekstem, a nie tylko na grafice.

Przy danych osobowych wystarczy funkcja, imię i nazwisko oraz służbowy kontakt osób wskazanych w standardach. Prywatne numery telefonów nie powinny trafiać ani na stronę, ani na tablicę.

Lista kontrolna standardów ochrony małoletnich

Standardy przyjęte zarządzeniem dyrektora lub kierownika
Wszystkie elementy z art. 22c ust. 1 i 2, dostosowane do placówki
Uwzględnione dzieci z niepełnosprawnościami i ze specjalnymi potrzebami (ust. 4)
Wersja zupełna i skrócona na stronie internetowej
Obie wersje wywieszone w widocznym miejscu w lokalu
Jeśli jest BIP: pełna wersja w BIP albo odnośnik między stroną a BIP, jeden aktualny tekst
Treść w HTML, PDF z warstwą tekstową, opisy obrazków
Ocena standardów co najmniej raz na dwa lata, z pisemnymi wnioskami (ust. 6)
Po zmianie zaktualizowane obie wersje we wszystkich miejscach

Jak pomaga Polski BIP

W Polskim BIP szkoły dostają szablon standardów ochrony małoletnich, który publikujesz jako treść HTML, a nie skan. System ostrzega przy wgraniu PDF bez warstwy tekstowej, a metryczka i rejestr zmian pokazują, kiedy dokument przyjęto i zaktualizowano. Przypomnienia o terminie oceny standardów są w przygotowaniu. Zobacz ofertę dla szkół i przedszkoli oraz bibliotek i domów kultury.