Co ośrodek pomocy społecznej musi publikować w BIP?

OPS publikuje informacje z art. 8 ust. 3 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej: dane i status prawny (statut, regulamin organizacyjny), kierownika i zakres jego upoważnień, zadania i programy, tryb załatwiania spraw, wyniki kontroli, plan finansowy i sprawozdania. Do tego ogłoszenia o naborach na stanowiska urzędnicze (ustawa z dnia 21 listopada 2008 r. o pracownikach samorządowych), deklarację dostępności i klauzule RODO.

Czy OPS może publikować w BIP nazwiska osób, które otrzymały pomoc?

Nie. Art. 100 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej stanowi, że nie należy podawać do wiadomości publicznej nazwisk osób korzystających z pomocy społecznej oraz rodzaju i zakresu przyznanego świadczenia. Art. 100 ust. 7 nakłada obowiązek zachowania w tajemnicy informacji uzyskanych przy wykonywaniu zadań. W BIP ośrodek publikuje tylko dane zbiorcze, w których nie da się rozpoznać konkretnej rodziny.

Czy sprawozdanie z działalności OPS trzeba publikować w BIP?

Art. 110 ust. 9 ustawy o pomocy społecznej zobowiązuje kierownika ośrodka do złożenia radzie gminy corocznego sprawozdania z działalności ośrodka i przedstawienia potrzeb w zakresie pomocy społecznej. Sprawozdanie jest informacją o działalności podmiotu publicznego, więc jego publikacja w BIP mieści się w art. 6 ust. 1 i art. 8 ust. 3 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Przed publikacją sprawdź, czy dane zbiorcze nie pozwalają rozpoznać konkretnych osób.

BIP ośrodka pomocy społecznej: co publikować, czego nie

Ośrodek pomocy społecznej (GOPS, MOPS) prowadzi BIP, bo jest jednostką organizacyjną gminy (art. 110 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej) i podmiotem z art. 4 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Publikuje statut, kierownictwo, finanse, nabory i kontrole. Nazwisk podopiecznych i rodzaju świadczeń się nie podaje (art. 100 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej).

To poradnik dla kierownika i redaktora BIP ośrodka. Opisujemy, co publikować, jak pogodzić jawność z tajemnicą pomocy społecznej i jakie błędy zdarzają się najczęściej. Na końcu jest lista kontrolna.

Kto w pomocy społecznej prowadzi BIP

Obowiązek z art. 8 ust. 2 i 3 ustawy o dostępie do informacji publicznej (dalej: UDIP) dotyczy każdej samorządowej jednostki organizacyjnej, która wykonuje zadania publiczne. W pomocy społecznej to przede wszystkim:

ośrodek pomocy społecznej w gminie (GOPS, MOPS, MGOPS) albo centrum usług społecznych, jeśli gmina przekształciła ośrodek (art. 110 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej),
powiatowe centrum pomocy rodzinie w powiecie,
samorządowe domy pomocy społecznej i ośrodki wsparcia, jeśli są odrębnymi jednostkami.

Każda z tych jednostek ma własną stronę podmiotową BIP z wymaganymi elementami (rozporządzenie MSWiA z dnia 18 stycznia 2007 r. w sprawie Biuletynu Informacji Publicznej) i kartę na stronie głównej BIP. Podstrona w BIP gminy z kilkoma plikami ośrodka nie zastępuje strony podmiotowej.

Co OPS publikuje w BIP

Dział	Co publikujesz	Podstawa
Dane ośrodka	nazwa, adres, telefon, e-mail, adres do e-Doręczeń, godziny przyjęć	art. 6 ust. 1 pkt 2 UDIP
Status prawny i organizacja	uchwała o utworzeniu, statut, regulamin organizacyjny, struktura	art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. a i b UDIP
Kierownictwo i kompetencje	kierownik, zastępca, zakres upoważnienia wójta do wydawania decyzji (art. 110 ust. 7 ustawy o pomocy społecznej)	art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. d UDIP
Zadania i sposób załatwiania spraw	jakie świadczenia i usługi ośrodek prowadzi, jak złożyć wniosek, jakie dokumenty są potrzebne	art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. d UDIP
Strategia i programy	gminna strategia rozwiązywania problemów społecznych (art. 17 ust. 1 pkt 1, ośrodek koordynuje jej realizację - art. 110 ust. 4), programy i projekty	art. 6 ust. 1 pkt 1 lit. c UDIP
Sprawozdania	coroczne sprawozdanie kierownika dla rady gminy (art. 110 ust. 9), ocena zasobów pomocy społecznej (art. 16a), jeśli przygotowuje ją ośrodek	art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. d UDIP
Finanse	plan finansowy, sprawozdania budżetowe	art. 6 ust. 1 pkt 5 UDIP
Nabory	ogłoszenie, wynik naboru (lista kandydatów, jeśli przewiduje ją regulamin)	art. 13-15 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o pracownikach samorządowych
Kontrole	protokoły i wystąpienia pokontrolne, np. wojewody, gminy, regionalnej izby obrachunkowej	art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a tiret drugie UDIP
Zamówienia	ogłoszenia i wyniki postępowań, np. na usługi opiekuńcze czy dostawę posiłków	regulamin zamówień ośrodka, Prawo zamówień publicznych
Dostępność, RODO, wnioski	deklaracja dostępności, klauzula informacyjna, dane inspektora ochrony danych, jak złożyć wniosek	art. 10 ustawy o dostępności cyfrowej, RODO, art. 8 ust. 4 UDIP

Ocenę zasobów pomocy społecznej wójt przedstawia radzie gminy co roku do 30 kwietnia (art. 16a ust. 4 ustawy o pomocy społecznej). Jeśli dokument przygotował ośrodek, opublikuj go także w swoim BIP albo podlinkuj do BIP gminy, żeby mieszkaniec znalazł go w obu miejscach.

OPS jest gminną jednostką budżetową, więc nabory na stanowiska urzędnicze prowadzi według ustawy o pracownikach samorządowych (art. 2 pkt 3): ogłoszenie w BIP z terminem na dokumenty nie krótszym niż 10 dni (art. 13 ust. 3) i wynik naboru przez co najmniej 3 miesiące (art. 15 ust. 1). Więcej w tekście ogłoszenie o naborze w BIP.

Jawność a tajemnica pomocy społecznej

Ośrodek ma dwa obowiązki, które na pierwszy rzut oka się wykluczają. UDIP każe publikować informacje o działalności, a ustawa o pomocy społecznej chroni osoby, którym ośrodek pomaga:

„nie należy podawać do wiadomości publicznej nazwisk osób korzystających z pomocy społecznej oraz rodzaju i zakresu przyznanego świadczenia” (art. 100 ust. 1),
podmioty i osoby realizujące zadania pomocy społecznej zachowują w tajemnicy informacje i dane uzyskane przy wykonywaniu tych zadań (art. 100 ust. 7).

Rozwiązanie jest proste: w BIP publikujesz informacje o ośrodku, a nie o podopiecznych. Ograniczenie jawności ze względu na prywatność osoby fizycznej przewiduje też art. 5 ust. 2 UDIP. Kiedy z dokumentu usuwasz fragment, w BIP podajesz zakres wyłączenia, jego podstawę prawną i osobę, która go dokonała (art. 8 ust. 5 UDIP).

Uważaj na dane zbiorcze w małych gminach. Zdanie „w sołectwie X jedna rodzina korzysta z asystenta rodziny” formalnie nie zawiera nazwiska, ale sąsiedzi wiedzą, o kogo chodzi. W sprawozdaniu podawaj liczby dla całej gminy, a przy bardzo małych liczbach napisz po prostu „mniej niż 5”.

Typowe błędy w BIP ośrodka

Protokół kontroli z opisem spraw. Wystąpienie pokontrolne wojewody bywa pełne inicjałów, adresów i opisów sytuacji rodzin. Przed publikacją usuń te dane z warstwy tekstowej pliku, nie zasłaniaj ich czarnym prostokątem. Zobacz anonimizacja dokumentów w BIP.
Listy uczestników programów. Lista osób zakwalifikowanych do programu czy projektu to informacja o tym, kto korzysta z pomocy. Nie publikuj jej w BIP.
Skany uchwał i statutu. Dokument jako zdjęcie strony nie przejdzie testu dostępności i nie da się go przeszukać. Wstaw tekst w HTML albo PDF z warstwą tekstową.
Brak upoważnienia kierownika. Mieszkaniec nie wie, kto wydaje decyzje w sprawach świadczeń. Zakres upoważnienia z art. 110 ust. 7 ustawy o pomocy społecznej to informacja o kompetencjach organu.
Wynik naboru bez końca. Przepis wymaga co najmniej 3 miesięcy. Potem zdejmij dane wybranej osoby.
Instrukcja z martwymi linkami. Formularze wniosków o świadczenia zmieniają się często. Sprawdzaj odnośniki co kwartał.

Cyberbezpieczeństwo w ośrodku

Ośrodek przetwarza dane o zdrowiu i sytuacji rodzinnej, więc incydent bezpieczeństwa ma tu poważne skutki. Po nowelizacji ustawy z dnia 5 lipca 2018 r. o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa z 23 stycznia 2026 r. (Dz.U. 2026 poz. 252, w mocy od 3 kwietnia 2026 r.) ośrodki pomocy społecznej są podmiotami ważnymi. W praktyce oznacza to m.in. ocenę ryzyka dostawców, także dostawcy BIP. Szczegóły w tekście krajowy system cyberbezpieczeństwa a BIP.

Lista kontrolna dla kierownika OPS

Jak pomaga Polski BIP

Polski BIP ma gotowe menu przedmiotowe dla OPS i PCPR oraz kreator naboru z polami z ustawy o pracownikach samorządowych. Gdy ukrywasz fragment dokumentu, system wymaga podania zakresu, podstawy prawnej i osoby, która wyłączyła jawność (art. 8 ust. 5 UDIP), a metryczka uzupełnia się sama. Asystent anonimizacji, który wykrywa numery PESEL i adresy w plikach, jest w przygotowaniu. Więcej na stronie BIP dla OPS, GOPS, MOPS i PCPR, pełna lista obowiązków w tekście Co musi zawierać BIP.